Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu Nedir?

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu yani Binge Eating Disorder adıyla da bilinen sorun pek çok yaştan kadın ve erkeği de etkilemektedir. Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu olan kişiler çoğunlukla normal ve normal üstü kilodadırlar. Ayrıca obez bireylerde de görülmesi olasıdır.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunu anlayabilmek için öncelikle ‘tıkınırcasına yeme’ kavramını (binge eatingi) anlayabilmek gerekir. Tıkınırcasına yeme genellikle akla aşırı yemeyi getirir. Aslında bu yanlış değildir, ancak asıl mesele aşırılıktan ibaret değildir. Aynı zamanda arada sırada kendine izin verilen kaçamaklar, ziyafetler de tıkınırcasına yemeyi anlatmaz. Aslında tıkınırcasına yemenin iki temel unsuru vardır:

1) Yenen miktar aşırı algılanır.

Bazı teknik terimler bu aşırılığı tanımlar ve zaman ve mekan sınırlaması getirir. Ancak araştırmalar göstermektedir ki bir yemeğin tıkınırcasına yeme sayılması için kişinin yediği miktarı aşırı algılıyor olması yeterli olmaktadır.

2) Kontrol kaybı hissi yaşanır.

Kişi aşırı miktarda olarak algıladığı yemeği veya yemekleri yerken, kontrolü kaybettiğini hisseder. Bu kontrol kaybı aslında birkaç anlama gelmektedir. Yemeye ne zaman başlandığı ve ne yendiğini fark etmemek, adeta trans halinde yemek, bir kere başlayınca duramamak, bu davranışı hiç bir zaman durduramayacak gibi hissetmek, kontrol kaybının çeşitli şekilleridir.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu’nun Bulimia Nervoza’dan farklı olarak uygunsuz kilo kontrol davranışları yoktur. Yani kişi tıkınırcasına yeme davranışlarının yanında, kendini kusturma, laksatif vb kullanma, aşırı egzersiz ve aşırı/kısıtlayıcı diyet yapma gibi davranışlar göstermez.

Tıkınırcasına Yeme Ataklarının Belirtileri Nelerdir?

Normalden çok daha hızlı yeme

Fiziksel olarak rahatsız hissedinceye kadar yeme

Fiziksel olarak aç hissedilmemesine rağmen fazla miktarda yeme

Yenen miktardan duyulan utanç sebebiyle yalnız yeme

Yemenin ardından kendinden iğrenme, depresif ve suçlu hissetme.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu olan kişilerin genel yeme davranışları oldukça kaotik ve düzensizdir. Bir rutin veya düzenden bahsetmek oldukça zordur. Ancak genel bir çok yeme eğiliminden bahsedilebilir. Çok yeme, kontrol kaybı hissedilerek veya hissetmeksizin görülebilir. Bazen çok yenilmese de kontrol kaybı hissedilebilir. Genellikle diyet yapmazlar, diyet kuralları ve kısıtlamaları uygulamazlar.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu ile mücadele eden kişilerin bedenleri ve kiloları ile ilgili algı ve tutumları oldukça olumsuz ve zorlayıcıdır. Çoğunlukla beden imajı memnuniyetsizliği söz konusudur. Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu’ndaki risk faktörleri çok iyi bilinmese de, diğerleriyle benzerlik gösteren bir takım faktörlerden söz etmek mümkündür. Olumsuz çocukluk deneyimleri, obeziteye yatkınlık, kilo ve bedenle ilgili tekrar tekrar olumsuz yargılanmaya/yorumlara maruz kalma bunlardan sayılabilir.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu’nun tedavisinde gıda alımının düzenlenmesi önemli rol oynar. Buradaki denge ne kısıtlayıcı bir gıda alımı ne de aşırı bir gıda alımının sağlanmasıdır. Aşırı yemeyi engelleyecek uygun ve sağlıklı bir dozda düzenleme ile beslenme rutini oturtulmaya çalışılır. Bunun yanında mutlaka beden algısı ile ilgili işlevsiz ve katı tutumlar ele alınır. Beden algısı ve bedeni kabullenme üzerinde durulur. Bunun yanında uygun kilo kontrol davranışlarının kazanılması hedeflenir.

 

 

Özge Tokcael

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.